Człowiek i Bóg (2005-02-14)

Marzena  Kowalska  Więcej o recenzencie

Fryderek, czyli Friedrich Nietzsche urodził się w 1844 roku. Jest to jeden z bardziej znanych filozofów, ale niewielu wie, iż był on także filologiem klasycznym. Podobno szczycił się polskim pochodzeniem, ale jednak mimo swojej ucieczki z Niemiec, jako że pisał w tym języku, uznaje się go za rodowitego Niemca. Na pewno wpływ miała na to jego własna filozofia. Kult sztuki, siły, indywidualności oraz nauki przypadł do gustu szczególnie tam. Słowniki podają, iż opierał się często na myślach takich twórców, jak: Darwin, Spencer czy Stirner. Ukochał sobie filozfię starożytną. Jednak przede wszystkim dał się poznać ze swojej krytki współczesnego świata i jego moralności. "Dowodził, że poznanie ludzkie, tak jak wszystkie czynności człowieka, wypływa z potrzeb życiowych i jest im podporządkowane". Ponieważ jego zdaniem natura powiązana jest z moralnością, wyróżnił dwie - moralność panów i niewolników. Stanowczych i tych, którzy skłonni są do litości. Najbardziej jednak szkolną informacją, jest to, iż był on głównym filozofem Goebbelsa i Hitlera. Zmarł młodo, bo w wieku 56 lat. Są dwa najważniejsze dzieła tego filozofa: "Tako rzecze Zaratustra" oraz "Zdania i groty". Jakkolwiek spoglądamy na jego dokonania, tok myślenia, tezy, nie możemy nie dostrzec specyfiki pierwszego z dzieł. Jedni mówią, iż nie ma w nim niczego nowego, wszystko zostało już przedstawione wcześniej, inni znwowu uznają je za istotny manifest. I rzeczywiście, przesycony tezami tekst, zachwyca przede wszystkim formą. Stylizowany na biblijną opowieść, zawiera monolog mędrca, który głosi prawdy o ludzkiej naturze. W rzeczywistości jest nie tyle alter ego Nietzschego, ale raczej jego ustami. Naczyniem, z którego powoli, odziane w piękną formę, wypływają prawdy filozofa. Oczywiście tutaj pojawia się koncepcja nadczłowieka, prawdziwy szlagier oraz pojęcie moralności. Jednak wszystko opiera się na specyfice języka, który dla filologa był nie tyle wyzwaniem, co sprawdzeniem umiejętności. "Tako rzecze Zaratustra" to traktat, który trzeba przeczytać. Bo opowiedzieć takiej masy tez w kilku słowach zwyczajnie się nie da. Bo powiedzieć, iż jest to teza o nadczłowieczeństwie, śmierci Boga, iż staje się on w pewnym sensie traktatem teologicznym, to za mało. Jest raczej "Biblią" innej, nowej wiary, wiary buntu przeciwko bezsilności. Bo człowiek skazany jest na narodziny i śmierć. I nawet Nietzsche tego nie zmieni.

(2 z 3 uznało tę recenzję za pomocną.)

Oceń recenzję. Czy jest przydatna?: Przyciskając jeden z klawiszy,oceniasz przydatnośćrecenzji dla kupujących.

"Piękno nadczłowieka marą do mnie przyszło [...]"

Jedni uznają go za protoplastę nazizmu, drudzy dziwią się, że kto bierze się za filozofię, ten zaczyna od Nietzschego. Inni z kolei widzą w nim wielkiego wizjonera, człowieka o myśli przenikliwej, głębokiej, wielkiej spostrzegawczości i celności. Nietzsche postrzegany jako immoralista doskonale wpasowuje się w świat XX/XXI wieku. Nie można jednak nie przyznać racji, m.in. prof. Tatarkiewiczowi, który w swojej "Historii Filozofii" (t.3) podkreśla twórczy aspekt myśli wielkiego filozofa. Nie jest bowiem nietzscheanizm amoralnością! O ile większość poprzedzających go filozofów tworzyła tylko nowe etyki, o tyle Fryderyk Wilhelm Nietzsche stworzył nową moralność. Moralność polegającą, wbrew pozorom, nie tyle na zaprzeczeniu starego - co odarcia go z blichtru, nadęcia i "zaparcia się siebie". Najlepszym wyrazem tej myśli jest "Tako rzecze Zaratustra" - dzieło będące poematem filozoficznym, oddającym samą istotę koncepcji nadczłowieka. Głębia refleksji nad ludzkością, moralnością i cnotą wyraża się tu przez piękny, doskonały styl i celne, zgrabne słowa. "Zaratustra..." jest zaprawdę dla każdego i dla nikogo. Z pewnością nie każdy dojrzy coś dla siebie w tej filozofii, ale jeśli, to z lektury wynieść może świadomość własnej samotności i... wielką otuchę.

(3 z 3 uznało tę recenzję za pomocną.)

Oceń recenzję. Czy jest przydatna?: Przyciskając jeden z klawiszy,oceniasz przydatnośćrecenzji dla kupujących.

To tylko poetycka wizja "Jedynego" Maxa Stirnera. (2001-02-26)

Leszek  Lepczyński  Więcej o recenzencie

Niewątpliwie zachwycająca i zaskakująca antropologiczne rozważania nad sensem bytu. Czymże jest Nadczłowiek w świetle rozważań Bruno Bauera, Ludwika Feuerbacha czy Augusta Cieszkowskiego – o Maxie Stirnerze nie wspominając. Dobra lektura dla początkujących krytyków chrześcijaństwa – ale też dla wszystkich poszukujących.

Oceń recenzję. Czy jest przydatna?: Przyciskając jeden z klawiszy,oceniasz przydatnośćrecenzji dla kupujących.

Zejście pod powierzchnię, aż pod samo dno rzeczywistości

Najgłębsza książka, z której wystarczy zrozumieć sześć zdań, aby wynieść z niej więcej niż z całej literatury światowej - od antyku, aż po czasy współczesne. Książka ta pozostawia czytelnika sam na sam z rzeczywistością - albo ją udźwignie, albo się przewróci, albo w ogóle jej nie zauważy. Nietzsche mówił o niej - "...książka dla wszystkich i dla nikogo..."

(7 z 7 uznało tę recenzję za pomocną.)

Oceń recenzję. Czy jest przydatna?: Przyciskając jeden z klawiszy,oceniasz przydatnośćrecenzji dla kupujących.